معماری
خانه / تجربه نگاری / آداب و رسوم مردم شهرهای مختلف ایران زمین در شب یلدا

آداب و رسوم مردم شهرهای مختلف ایران زمین در شب یلدا

شب یلدا | وادیرو

شب یلدا یا شب چله

لذت نشستن زیر کرسی گرم خانه‌ی چهل در و پنجره‌ی مادربزرگ، خوردن چای لب سوز و لب دوزی که در استکان‌های شاه عباسی کمر باریک دلبری می‌کنند، صدای گرم پدربزرگ که تفالی از حافظ را زمزمه می‌کند و مزه‌ی شیرین هندوانه‌ی که تنها برای شب یلدا در سفره خودنمایی می‌کند و …، مجموعه‌ای از خاطرات لذت بخشی را به ما یادآوری می‌کند که بخشی از آن برای همه‌‌ی ما ایرانیان مشترک است.

یلدا یا همان شب چله،‌ یکی از ارزشمندترین جشن‌ها و سنت‌هایی‌ست که از نیاکانمان به جا مانده و قدمتش به بیش از ۷ هزار سال می‌رسد.

این جشن باستانی در هر دیاری رنگ و بوی مخصوص به خودش را می‌گیرد و با فرهنگ و آداب رسوم آن منطقه در می‌آمیزد و شب یلدای متفاوتی را پدید می‌آورد.

در ادامه‌ی این نوشتار سری به دیارهای مختلف ایران زمین می‌زنیم تا با گوشه‌ای از آیین‌های یلدایی آشنا شویم، پس ما را همراهی کنید.

در این بین می‌توانید با وادیرو به راحتی و بدون دغدغه به سراسر ایران سفر کنید و در شادی گوشه کنار این سرزمین شریک شوید، کافی‌ست به سایت وادیرو سری بزنید و اقامتگاهی را رزرو کنید.

 

خراسان

کف زنی خراسان | وادیرو

شب یلدا در خراسان بیشتر با نام شب چله و یا چله نشینی معروف است زیرا در گذشته‌های دور، هر مهمان برای رفتن به این شب نشینی‌ها، چراغی را همراه با خود به خانه‌ی میزبان می‌برده و به دلیل فراوانی چراغ‌ها، به این شب لقب چهل چراغ یا چله شب را دادند.

در این شب علاوه بر جمع شدن تمامی اعضاء خانواده به دور هم و شاهنامه خوانی، رسوم مختلفی مانند خوردن «کف زن خراسونی» (نوعی شیرینی سنتی خراسانی) و پرتاب پوست هندوانه به پشت بام همسایه انجام می‌شود!

 

مازندران

چله شو | وادیرو

شب یلدا در زبان زیبای مازنی‌، «چله شو» نام دارد و با تمیز کردن خانه شروع می‌شود و با خوردن برنج، به پایان می‌رسد.

در گذشته‌های نه چندان دور، مردمان روستاهای حوالی مازندران، از برف سپید و شکر فالوده‌ای تهیه می‌کردند که تنها ویژه‌ی این شب بود.

از دیگر چیز‌هایی که در هر خانه‌ی مازندرانی پیدا می‌شود هندوانه و ماست است. مازندرانی‌ها معتقداند که خوردن ماست یا هندوانه، آنها را از سرمای طاقت فرسای زمستان در امان نگه‌ می‌دارد.

خانه‌های روستایی، یکی از بهترین مکان‌ها جهت تجربه‌ی سنت‌های قشنگ مازندرانی‌ست، با رزرو اقامتگاه در مازندران، شب یلدای متفاوتی را خلق کنید.

 

گلستان و گیلان

یلدا | وادیرو

مانند دیگر نقاط ایران زمین، گیلانی‌ها و گلستانی‌های عزیز نیز در خانه‌ی بزرگ خانواده به دور هم جمع می‌شوند و این شب را تا خود صبح جشن می‌گیرند. هندوانه و آوکونوس (نوعی ترکیب ویژه از آب و ازگیل)، از جمله خوراکی‌های لذیذی‌ست که به وفور در سفره‌های رنگین و یلدایی گیلانی‌ها و گلستانی‌ها یافت می‌شود.

 

قزوین

شب یلدا | وادیرو

یکی از اجزای اصلی تشکیل دهنده‌ی سفره‌های یلدایی قزوینی‌ها، شب‌چرهیا همان میوه‌های سرخگون است و قرار دادن آن در کنار دیگر خوراکی‌ها نشان دهنده‌ی سالی همراه با برکت و رونق است.

مادربزرگ‌های عزیز قزوینی حتی شعری نیز در ارتباط با این رسم قشنگ دارند که می‌گوید:

«هرکه نیارد شب‌چره – انبارشو موش بچره».

قدیمی‌های این استان معتقداند که اگر در این شب، ننه سرما گریه کند بارون می‌بارد، اگه از لحاف ننه سرما پنبه بیرون بیاد، برف می‌بارد و اگر گردنبند مرواریدش پاره شود، تگرگ می‌بارد.

سایت وادیرو علاوه بر امکان رزرو اقامتگاه در قزوین با هر نرخ قیمتی،‌ تخفیف‌های فراوانی را نیز برای شما عزیزان در نظر گرفته است؛ پس دست بجنبانید و توشه سفر ببندید که جاده منتظر شماست.

 

فارس

شب یلدا | وادیرو

در بین مردمان خونگرم فارس و به خصوص شیرازی‌ها، زمستان به ۳ قسمت تقسیم می‌شود.

از اول دی ماه تا ۱۰ بهمن، چله بزرگ، از دهم بهمن ماه تا اول اسفند، چله‌ی کوچک و تا آخر اسفند چله پیرزن نام دارد.

در این شب و در قلب پایتخت فارس، سفره‌ای پهن می‌شود که بی‌شباهت به سفره‌ی هفت سین نیست و بر روی آن انواع تنقلات شامل نخودچی، کشمش، حلوای ارده و آجیل مشکل گشا و چند شاخه گل قرار می‌گیرد. همچنین غذای ویژه‌ی شب یلدای ‌شیرازی‌ها، کلم پلو و هویج پلو خوشمزه و خوش عطر است.

 

اصفهان

یلدا | وادیرو

یکی از رسم‌هایی که در بین اصفهانی‌ها محبوب است، چله زری‌ست. در این آیین کهن اصفهانی، تمامی لباس‌‌ها و رخت خواب‌ها در هوای آزاد به ویژه در مقابل خورشید پهن می‌شوند تا خوش‌ آمد گویی باشد به عمو چله!

 

لرستان

شب یلدا | وادیرو

مردمان غیور لرستان، رسم بسیار جذابی به نام «شو اول قاره» دارند.

در شب یلدا، جوانان بر بالای پشت بام‌ها می‌روند و با صدایی بلند این جمله را فریاد می‌زنند:

«امشو اول قاره» یعنی امشب شب یلداست. سپس با تاریک شدن هوا، شال بلند و سفیدی را به حیاط منزل‌ها آویزان می‌کنند و با خواندن شعر «امشو اول قاره، خیر دِ هونت بواره، نون و پنیره و شیره، کیخا حونت نمیره» از صاحب خانه طلب خوراکی‌های خوشمزه می‌کنند.

لرستان و مردم غیورش می‌توانند میزبان‌های بسیار مناسبی برای شب یلدای شما عزیزان باشند، کافی‌ست و برای  رزرو بوم گردی در لرستان، سری به سایت وادیرو بزنید.

 

کردستان

کله ک تورش | وادیرو

مردم خونگرم و کرد کشورمان در این شب گرد هم می‌آیند تا شب یلدا یا به عبارتی «شُو چله‌ی» خود را تا صبح به شادی سپری کنند.

خوردن «کاله ‌کِ ترش» بعد از شام هم جای خود دارد. کاله ‌ک ترش، نوعی خربزه است که به صورت ترشی درآمده و طعم عجیب اما بسیار خوشمزه‌ای دارد.

علاوه بر این رسم، ۳ ماه قبل از شب یلدا، خوشه‌های انگور را روی شاخه‌هایی از چوب یا طناب از سقف اتاقی خنک آویزان می‌کنند تا در شو چله زینت‌ بخش سفره‌های رنگینشان باشد.

 

مرکزی

شب چله | وادیرو

یلدا در این نقطه از ایران از  چندین ماه قبل شروع می‌شود!

روستاییان مرکزی به ویژه اطراف محلات، فربه‌ترین گوشفند خود را انتخاب کرده و در این شب غذای لذیذی به نام «اتلیک شامو» درست می‌کنند.

تجربه‌ی طولانی‌ترین شب سال در حوضچه‌های آبگرم محلات، لذتی‌ست تکرار نشدنی که تنها با رزرو سوئیت در محلات و از طریق سایت وادیرو امکان پذیر است.

 

تهران

یلدا | وادیرو

با اینکه تهران در این روزها غرق در زندگی مدرن است، اما سنت شب یلدا موضوعی‌ست که هرگز فراموش نمی‌شود.

تهرانی‌‌ها همراه با میوه‌های خشک، آجیل و به خصوص هندوانه به استقبال این شب رویایی می‌روند و تا خود صبح مشغول گرفتن فال حافظ و شب نشینی می‌شوند.

 

آذربایجان شرقی

شب چله | وادیرو

«چیلله قارپیزی» یا همان هندوانه عضو جدا نشدنی سفره‌های یلدایی آذربایجان شرقی‌ست و مظهری از شادی و سرسبزی و خونگرمی به شمار می‌آید.

در این شب عاشیق‌ها (خنیاگران محلی) تا خود صبح، داستان‌های دل‌نشینی درباره افسانه‌های دیو و پری تعریف می‌کنند که معروف‌ترین آنها «کوراوغلو» است.

شنیدن صدای عاشیق‌ها و گرمای لذت بخش کرسی مادربزرگ با سفر و رزرو اقامتگاه‌ در آذربایجان شرقی ممکن است پس با سر زدن به وادیرو، یلدایی پر از خاطره را برای خود رقم بزنید.

 

آذربایجان غربی

یلدا | وادیرو

در شهر تکاب و درست در دل شب یلدا، دختران بر دستان خود حنا می‌بندند و مردمان این شهر به جهت افزایش رزرق و روزی بر روی پشت بام‌ها خود گندم برشته می‌ریزند و کاچی می‌خورند تا خوش یمنی را با خود به خانه‌ها بیاورند.

 

سخن آخر

امروزه خیلی از این سنت‌ها، به باد فراموشی گرفته شده و دیگر در گوشه کنار ایران زمین اجرا نمی‌شود، وادیرو در این نوشتار تمامی سعی خود را به کار برده تا بخشی از این سنت‌ها را به تصویر بکشد.

درباره پریا اطمینان

همچنین ببینید

شهادت امام رضا | وادیرو

رنگ و بوی مشهد و حرم رضوی در روز شهادت امام رضا

پیش بسوی مشهدالرضا روز شهادت امام رضا(ع) که سر می‌رسد دوباره دل‌مان هوس زیارت می‌کند. …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس